حساسیت یا آلرژی به داروها (آلرژی دارویی)

حساسیت یا آلرژی به داروها (آلرژی دارویی)-شبکه جامع آلرژی

حساسیت یا آلرژی به داروها (آلرژی دارویی) یکی از شایع ترین بیماری های آلرژیک در انسان می باشد! به طور کلی در بیشتر مواقع مصرف داروها موجب بهبودی و سلامت انسان می شوند. داروها می توانند موجب کاهش درد، درمان و ریشه کنی عفونت ها، کنترل مشکلاتی مانند افزایش فشار خون و یا دیابت شوند. اما گاهی بعضی از داروها موجب بروز واکنش ها و عوارض جانبی ناخواسته ای در انسان می گردند.

واکنش های آسیب رسان و حساسیت زا در مقابل داروها، یکی از عوامل خطرساز مهم در مراکز درمانی و تشخیصی محسوب می شوند. این واکنش ها مسئول عوارض جانبی و گاها شدید و جبران ناپذیر در فرد می گردند و هزینه های قابل توجه ای بر خانواده و سیستم بهداشتی تحمیل می نمایند. اگر چه گروه بندی های متفاوتی برای این گونه عوارض در نظر گرفته شده است، اما می توان واکنش های دارویی مضر و آسیب رسان (Adverse Drug Reaction, ADR) را به دو نوع تقسیم نمود که در ادامه بیان می شوند:

انواع واکنش های دارویی مضر و آسیب رسان (ADRs)

۱- واکنش های نوع A

واکنش های نوع A شامل آندسته از واکنش های دارویی است که از عوارض قابل پیش بینی داروها بوده و به طور معمول در بروشور دارو نیز بیان می شوند و ناشی از ماهیت و خصوصیات خود دارو است. این واکنش ها ممکن است در جمعیت زیادی از افراد تحت درمان دارو مزبور بروز نمایند. واکنش های نوع A اغلب ملایم بوده و بعد از توقف مصرف دارو برطرف می شوند. بعضی از این واکنش ها عبارتند از: اختلال در عملکرد کبد (در اثر دارو استامینوفن)، تهوع و سردرد (در اثرمتیل گزانتین ها Methyxanthines)، تغییرات نوع و ماهیت باکتری های روده و دستگاه گوارش (در اثر آنتی بیوتیک ها). 

۲- واکنش های نوع B

واکنش ها و عوارض غیرقابل پیش بینی و یا سندرم های غیر قابل انتظار که در بعضی از افراد ایجاد می شوند. بعضی از این گونه واکنش ها عبارتند از: وزوز گوش (بعد از مصرف قرص آسپرین)، شوک آنافیلاکسی (در اثر آنتی بیوتیک های بتالاکتام مانند پنی سیلین)، ایجاد کم خونی در افراد مبتلا به بیماری فاویسم بعد از مصرف داروهای آنتی اکسیدان.

حساسیت یا آلرژی به داروها (آلرژی دارویی)

 

البته بعضی از مشکلات ناشی از مصرف داروها در اثر میان کنش یک دارو با عوامل دیگر می باشد:

  • میان کنش نامطلوب دو دارو با هم (تداخل داوریی): مانند تداخل داروی آسپرین با داروهای رقیق کننده خون
  • میان کنش دارو با مواد غذایی مانند داروهای استاتین (کاهش دهنده چربی های خون) با میوه گریپ فروت
  • میان کنش دارو با بعضی از مکمل ها مانند داروهای رقیق کننده خون با مکمل جینکو
  • میان کنش دارو با بعضی از بیماری ها مانند داروی آسپرین با بیماری زخم معده

این میان کنش ها می توانند باعث تغییرات عملکرد دارو شده و یا موجب تشدید عوارض جانبی آن شوند.

علائم آلرژی و یا حسایت به دارو

  • کهیر و یا راش و جوش پوستی
  • خارش
  • خس خس سینه و گاهی مشکلات تنفسی
  • ورم بدن (ادم)
  • شوک آنافیلاکسی (شدیدترین آلرژی به دارو که در صورت عدم درمان سریع می تواند موجب مرگ بیمار شود).

 شایان توجه است که در مواردی علائم حساسیت دارویی بعد از حدود یک هفته و یا دو هفته پس از مصرف دارو بروز می کند، به عبارتی ممکن است در موارد بستری شدن در بیمارستان و تجویز دارو توسط پزشک، ۱۰ یا ۱۵ روز بعد از قطع دارو و یا پس از مرخص شدن از بیمارستان علائم خاص حساسیت دارویی نمایان شوند.

داروهای شایع عامل ایجاد آلرژی دارویی

  • پنی سیلین و آنتی بیوتیک های مرتبط با آن (داروهای خانواده بتالاکتام)
  • آنتی بیوتیک های حاوی سولفانامیدها (داروهای سولفا Sulfa Drugs)
  • داروهای ضد انعقاد
  • آسپرین، ایبوپروفن و سایر داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی
  • داروهای شیمی درمانی

تشخیص آلرژی دارویی

به طور کلی تشخیص حساسیت و آلرژی به یک دارو نسبتا مشکل می باشد و تشخیص حساسیت به پنی سیلین یکی از موارد رایج و موفق در شناسایی داروی حساسیت زا در فرد بوده است. اما در حال حاضر برای تشخیص آلرژی به داروها باید از روش های پوستی و خونی تشخیص مواد حساسیت زا برای شناسایی آلرژی به انواع داروها استفاده نمود. برای آگاهی از این روشهای پوستی و خونی به نوشتار آزمایش های رایج خونی و پوستی برای  تشخیص بیماری های آلرژیک مراجعه نمایید.

 

تهیه و تدوین: تیم محتوای شبکه جامع آلرژی

 

منابع:

۱- کتابخانه ملی پزشکی آمریکا

۲- کالج آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا

۳- آکادمی آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا

۴- Middleton’s Allergy (Principles and Practice), 8 ed., Franklin N, et al. 

******* به اشتراک گذاری این مطلب *******

12 دیدگاه ها

  1. سلام.خسته نباشید.دختر خواهرم دراثر مصرف همزمان دو آنتی بیوتیک پنی سیلین وکلیندامایسین هم زمان که توسط متخصص حلق وبینی برای گلودرد تجویز شده بود،از سال گذشته دچار حساسیت شدید شده.قرمزی والتهاب پوستی وتنگی نفس و ورم صورت.به تمام داروهای شیمیایی وحتی داروهای گیاهی ویک سری مواد غذایی حساسیت پیدا کرده.ورنج ودرد زیادی رو تحمل میکنه.۱۹سالش هست.ودختره.چند تا دکتر آلرژی بردن ولی تاثیری نداشته.میخواستم راهنمایی بفرمایید ویا پزشکی که دراین زمینه تخصص داشته باشه معرفی بفرمایید.آیندش داره خراب میشه وما خیلی نگرانیم.خدا خیرتون بده.سپاسگزارم

    • دکتر محمد علی عصاره زادگان دکتر محمد علی عصاره زادگان گفت:

      با اهدای سلام با توجه به موارد ذکر شده معاینه بالینی حضوری و انجام تست آلرژی توسط فوق تخصص آسم و آلرژی توصیه می شود. اگر حساسیت دارویی مطرح باشد با داروهای ضد حساسیت مناسب عوارض قابل کنترل و پیشگیری می باشد.

  2. Avatar ابراهیم گفت:

    سلام من چند وقت هس بعد از ده دقیقه از مصرف استامینوفن ویا کدیین ویا سرماخوردگی ترکیبی دچار خارش پوست میشم وقبلا اینطور نبودم وتا بیست دقیقه تقریبا طول می‌کشه .باید چکار کنم ممنون میشم راهنماییم کنید

    • شبکه جامع آلرژی شبکه جامع آلرژی گفت:

      سلام ضمن تشکر از توجه شما خدمتتان عرض شود در قسمت “دیدگاه” هر مطلب در سایت شبکه جامع آلرژی به پرسش های مرتبط با متن نوشتار (در صورت نامفهوم بودن متن) پاسخ داده می شود و نظرات و پیشنهادات شما برای بهبود کیفی مطلب دریافت می گردد. بنابراین هدف از بخش دیدگاه، تشخیص و درمان بیماری نیست! اما در مورد پرسش شما با توجه به آنکه خارش پوست عوامل متعددی دارد لذا توصیه می شود در قدم اول به متخصص داخلی مراجعه کنید تا با آزمایش های مربوطه عوامل غیرآلرژیک خارش مورد بررسی قرار گیرد.

  3. Avatar محیا گفت:

    سلام . من به آموکسیسیلین و بعضی آنتی بیوتیک ها حساسیت دارم ، داروی جایگزینی هس؟

    • شبکه جامع آلرژی شبکه جامع آلرژی گفت:

      سلام ضمن تشکر از توجه شما خدمتتان عرض شود در قسمت “دیدگاه” هر مطلب در سایت شبکه جامع آلرژی به پرسش های مرتبط با متن نوشتار (در صورت نامفهوم بودن متن) پاسخ داده می شود و نظرات و پیشنهادات شما برای بهبود کیفی مطلب دریافت می گردد. بنابراین هدف از بخش دیدگاه، تشخیص و درمان بیماری نیست! در خصوص سئوال شما در مورد جایگزین آنتی بیوتیک، قطعا جایگزین مناسب برای آنتی بیوتیکهای مذکور وجود دارد که باید پزشک معالج برای شما تجویز کند.

  4. Avatar اکرم گفت:

    سلام من دو هفته بعد از مصرف قطره گوش بوریک اسید و قطره بتامتازون دچار مشکلات پوستی در بدنم شدم .به صورت تاول های کوچک دایره شکل که خشک هستن ولی پوسته ریزی دارند .می خوام بدونم که باید چه کنم چون تعداد تاول خیلی زیاد نیست ولی نگران هستم

    • شبکه جامع آلرژی شبکه جامع آلرژی گفت:

      سلام ضمن تشکر از توجه شما خدمتتان عرض شود در قسمت “دیدگاه” هر مطلب در سایت شبکه جامع آلرژی به پرسش های مرتبط با متن نوشتار (در صورت نامفهوم بودن متن) پاسخ داده می شود و نظرات و پیشنهادات شما برای بهبود کیفی مطلب دریافت می گردد. بنابراین هدف از بخش دیدگاه، تشخیص و درمان بیماری نیست! اما در مورد مصرف داروهای مزبور و ایجاد تاول ها به نظر می آید بروز این تاول ها ارتباطی با مصرف داروهای مذکور نداشته باشد اما برای اطمینان باید به متخصص پوست و یا فوق تخصث آسم و آلرژی برای معاینه حضوری مراجعه نمایید

  5. Avatar آیدا گفت:

    با سلام و تشکر از وبلاگ خوبتون
    من وقتی کدیین استفاده میکنم به فاصله یک یا چندروز بعدش دچار خونریزی گوارشی میشم و موقع اجابت مزاج به دفعات خون دفع میکنم خواستم بپرسم که این میتونه یه جور حساسیت باشه یا مشکل از چیز دیگه س ممنون

    • شبکه جامع آلرژی شبکه جامع آلرژی گفت:

      سلام ضمن تشکر از توجه شما خدمتتان عرض شود در قسمت “دیدگاه” هر مطلب در سایت شبکه جامع آلرژی به پرسش های مرتبط با متن نوشتار (در صورت نامفهوم بودن متن) پاسخ داده می شود و نظرات و پیشنهادات شما برای بهبود کیفی مطلب دریافت می گردد. بنابراین هدف از بخش دیدگاه، تشخیص و درمان بیماری نیست! اما در خصوص پرسش شما امکان وجود حساسیت دارویی مطرح می باشد. اما باید موارد دیگر توسط پزشک معالج بررسی شود و در صورت موجود بودن مواد و امکانات تست آلرژی برای این دارو انجام شود. اما توصیه می شود از فعلا از مصرف داروهای حاوی کدوئین خودداری نمایید و برای امور درمانی پزشک معالج خود را از سابقه پزشکی و حساسیت خود آگاه سازید.

  6. Avatar شادان گفت:

    سلام خسته نباشید.من ۲ بار آخری که ژلوفن خوردم و خوابیدم صبح چشم راستم ورم کرده بود و بعد از چند ساعت خوب شد.دفعه بعد ناپروکسن خوردم و دوباره این اتفاق افتاد.باید چیکار کنم؟

    • شبکه جامع آلرژی شبکه جامع آلرژی گفت:

      سلام ضمن تشکر از توجه شما خدمتتان عرض شود در قسمت “دیدگاه” هر مطلب در سایت شبکه جامع آلرژی به پرسش های مرتبط با متن نوشتار (در صورت نامفهوم بودن متن) پاسخ داده می شود و نظرات و پیشنهادات شما برای بهبود کیفی مطلب دریافت می گردد. بنابراین هدف از بخش دیدگاه، تشخیص و درمان بیماری نیست! در خصوص سئوال شما باید عرض کنیم که هر دوی این داروها جزء داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی هستند و هر دو با مهار آنزیمی به نام سیکواکسیژناز می توانند باعث مهار التهاب شوند. باید حساسیت شما به این داروها توسط تست آلرژی بررسی شود. پیشنهاد می شود به پزشک فوق تخصص اسم و آلرژی مراجعه نمایید. به هر حال علائم ذکر شده ممکن است به عامل دیگر نیز غیر از حساسیت ارتباط داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *